Loading

متن آموزشی درباره همه چیز درمورد انواع دیابت و راههای درمان ان | فروشگاه فایل دانلودی

متن آموزشی درباره همه چیز درمورد انواع دیابت و راههای درمان ان | فروشگاه فایل دانلودی


دیابت چیست؟

دیابت با همان بیماری قند که متاسفانه بسیاری را به خود مبتلا کرده است یک نوع اختلال متابولیک و سوخت و سازی در بدن است که به واسطه آن توانایی تولید انسولین در بدن از بین می رود یا برعکس مقاومت در برابر انسولین در بدن ایجاد می شود در نتیجه انسولین تولیدی نمی تواند عملکرد نرمال خود را انجام دهد. در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می یابد به همین دلیل میزان قند خون افزایش یافته که به آن هایپرگلیسمی می گویند. با افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد عوارض میکروواسکولار دیابت یا تخریب رگ های بسیار ریز در بدن ایجاد می شوند که می توانند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم و اعصاب و قلب را درگیر کنند.

همه چیز درمورد انواع دیابت و راههای درمان ان

با انواع دیابت آشنا شوید:

دیابت دو نوع اصلی دارد که احتمالا در مورد نوع یک و دو بودن این بیماری چیزهایی شنیده اید. در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می شود و در نوع دو مقاوت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود. در دیابت نوع دو عوامل ژنتیکی، چاقی و کم تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند.

دیابت نوع یک چیست؟

دیابت نوع یک بیماری مزمنی است که وقتی پانکراس یا همان لوزالمعده میزان کمی انسولین ترشح میکند و یا اصلا انسولین ترشح نمی کند، رخ میدهد. عوامل متعددی از جمله عوامل ژنتیکی و آلوده شدن به ویروس هایی خاص می توانند، باعث ابتلاء به دیابت نوع یک شوند. هرچند دیابت نوع ۱ معمولا در کودکی و نوجوانی رخ میدهد، اما امکان ابتلا بزرگسالان نیز به این بیماری وجود دارد.

شناخت علائم و درمان دیابت نوع دوم

علت ابتلا به دیابت نوع ۲

اضافه وزن، بی تحرکی یا کمبود فعالیت بدنی و اختلالاتی که همراه با عدم توانایی بدن در استفاده از گلوگز می باشند از عوامل اصلی ابتلا به دیابت نوع دو می باشند. همچنین افرادی که نوعی اختلال گلوکز ناشتا یا اختلال عدم تحمل گلوکز دارند خطر بالایی در ابتلا به دیابت نوع ۲ دارند.

علایم دیابت نوع ۲ چیست؟

نشانه های دیابت نوع دوم در بدن تقریبا مشابه علائم دیابت نوع اول است که اصلی ترین آنها شامل:

بی حسی یا سوزش دست و پا

تشنگی و پرنوشی

خستگی زیاد غیر قابل توجیه

پُرادراری

عفونت مکرر لثه، پوست و مثانه

تاری دید

زودرنجی و تحریک پذیری

عدم بهبودی زخم ها

متاسفانه دیابت بیماری مزمنی است و به آرامی پیش می رود .اما باید بدانید در بعضی موارد دیابت نوع ۲ هیچ علامتی ندارد. در این گونه موارد افراد مبتلا ماه ها یا حتی سال ها بدون این که از بیماری خود مطلع باشند به زندگی ادامه می دهند.

چه کسانی به دیابت نوع ۲ مبتلا می شوند؟

عوامل خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ شامل چاقی، کلسترول بالا، فشار خون بالا و عدم تحرک بدنی کافی است. همچنین مطالعات نشان داده اند که خطر ابتلا به دیابت با افزایش سن افزایش می یابد به همین دلیل به این نوع از بیماری دیابت بزرگسالان نیز گفته می شود. بر همین اساس افراد چاق بالای ۴۰ سال ریسک بالاتری برای ابتلا به دیابت نوع دو دارند. البته ظهور این نوع دیابت در افراد جوان نیز در حال افزایش است. به گفته برخی از متخصصان افرادی که دردوره بارداری به دیابت مبتلا می شوند، که دیابت بارداری نام دارد، ممکن است بعدها به دیابت نوع ۲ دچار شوند.

بخور نخورهای در تغذیه و رژیم غذایی دیابتی ها

به طور کلی یکی از مهمترین بخش های پیشگیری از پیشرفت بیماری دیابت و موفقیت در روند به نوعی درمان و کاهش شدت این بیماری مزمن در بدن فرد مبتلا رعایت نکات تغذیه ای و داشتن برنامه غذایی دقیق است که در ادامه بهترین و بدترین خوراکی ها برای این دسته از افراد را به شما معرفی می کنیم.

بهترین مواد غذایی و خوراکی برای بیماران دیابتی

نان های سبوس دار

سیب زمینی کباب شده

آردهای سبوس دار مانند آرد گندم

غلات سبوس دار مانند برنج قهوه ای

ذرت، پف فیل یا محصولات تهیه شده از ذرت

آب معدنی، آب جو سبک، چای تلخ، قهوه سیاه یا با شیر کم چرب و بدون شکر.

سبزیجات تازه، خام یا کمی بخار پز شده، کباب یا گریل شده.
سبزیجات یخ زده، کمی بخارپز شده.

سبزیجات کنسروی کم نمک

کاهو، سبزیجات سبز، اسفناج

شیر کم چرب

ماست کم چرب

پنیر کم چرب، خامه کم چرب

میوه ساده یا کنسروی

مربای کم قند یا بدون قند

آب میوه، ۱۰۰درصد طبیعی

سس مایونز کم چرب

سس سالاد کم چرب

پف فیل بدون چربی

گوشت خورشتی یا کباب شده

قسمت های کم چرب گوشت

پنیرهای کم چرب

مرغ یا بوقلمون بدون پوست

ماهی بخار پز شده یا کبابی

لوبیا، تخم مرغ و مغز میوه

بیماران دیابتی چی نخورند؟

مواد غذایی و خوراکی های مضر برای دیابتی ها


افراد مبتلا به دیابت تا حد ممکن از مصرف این خوراکی ها و مواد غذایی خودداری کنند.

کنسرو میوه با شیره غلیظ

لواشک های میوه

مرباهای معمولی

آب میوه های آماده

گوشت سرخ شده

گوشت های چرب

پنیر معمولی

مرغ با پوست

ماهی سرخ شده

خوراک لوبیای چرب

شیر پر چرب، ماست، پنیر، خامه و بستنی معمولی

کنسرو شور سبزیجات

سبزیجات پخته شده با کره، پنیر یا سس فراوان

ترشی ها

ترشی کلم برگ (همانند ترشی، تنها در صورت داشتن فشار خون بالا باید محدود شود).

اسنک های سرخ شده مانند چیپس های سیب زمینی

کره، روغن نباتی هیدروژنه شده

سس مایونز معمولی

پف فیل کره ای

آرد سفید

غلات تصفیه شده، مانند برنج سفید

نان سفید

سیب زمینی سرخ شده

نوشابه، آب جو معمولی، چای شیرین، قهوه با شکر و خامه، نوشیدنی قهوه و شکلات.

درمان دیابت با نسخه های گیاهی و داروهای طب سنتی


پیاز؛ این گیاه تاثیر قابل ملاحظه ای در کاهش قند خون دارد. پیاز روی سوخت و ساز گلوکز در کبد تاثیر می گذارد و باعث افزایش ترشح انسولین می شود.

سیر؛ این گیاه بهترین درمان برای کاهش مستقیم قند خون، بازسازی سلول های لوزالمعده و تحرک آن برای تولید انسولین به حساب می آید.

آلوئه ورا؛ آلوئه ورا به عنوان گیاه شفابخش شناخته شده است. شیره خشک شده و ژل که از قسمت داخل برگ ها به دست می آید در کاهش میزان گلوکز خون بسیار موثر است.

شنبلیله؛ شنبلیله یکی از پرمصرف ترین گیاهان برای کنترل بیماری دیابت به حساب می آید. شنبلیله مقاومت انسولین را در بدن کاهش می دهد و با افزایش تعداد گیرنده های انسولین در گلبول های قرمز، میزان قند خون را کنترل می کند. این گیاه با به کارگیری گلوکز در بافت های پیرامونی، میزان گلوکز خون را کاهش می دهد. کافی است دانه های شنبلیله را یک شب کامل در یک لیوان آب خیس کنید و روز بعد آب آن را بخورید و دانه ها را بجوید.

برگ های انبه؛ برگ های انبه درمان موثری برای بیماری دیابت است. کافی است برگ های انبه را به مدت ۲۴ ساعت در آب خیس کنید. سپس برگ ها را بفشارید و آب به دست آمده را بخورید یا برگ های انبه را خشک و سپس آسیاب کنید و روزی ۲ بار با آب مصرف کنید. این ۲ روش عوارض دیابت را از بین می برد.

قره قاط؛ این میوه اختلالات پرخطر دیابت مانند آسیب های چشمی و آب مروارید را کاهش می دهد.

اسفرزه؛ این گیاه خاصیت کاهش دهنده کلسترول و قند خون را داراست. فیبر بالای موجود در آن، یبوست را از بین می برد و با کاهش کلسترول، خطر بیماری قلبی را نیز کاهش می دهد.

ریحان؛ این گیاه، روند ترشح انسولین را آسان تر می کند. به طور عمومی هر گیاهی که لوزالمعده و کبد را تقویت کند، در درمان دیابت مفید است. اما اگر دیابتی هستید و دارویی برای کنترل میزان خون مصرف می کنید، بهتر است با پزشک مشورت و به طور منظم میزان قند خون خود را کنترل کنید تا با افت ناگهانی قند خون مواجه نشوید.

دیابت

دیابت


دیباچه



۵۹% کل مرگ‌هـای جهان و ۴۶% بـار بیماری‌هـا ناشی از بیماری‌هـای غیـرواگیر است و آمارهـا نشـان از افزایش شیـوع این بیماری‌ها دارد. خسارت‌های وارده از این بیماری‌ها و هزینه‌های سرسام‌آور آنها برای سیستم‌های بهداشتی، همـواره محرکی جـدی و قـوی برای طرح و اجرای برنامه‌های پیشگیری در سطوح مختلف بـوده‌است. در این میـان، دیابت به‌عنوان یک بیماری با عـوارض نـاتوان‌کننده کـه در ابتـدا سیـر مـزمن و نـامحسوسی دارد، جـزء اهـداف غالب سیاست‌هـای پیشگیـرانه است؛ به‌ویـژه آن‌کـه دربـاره‌ی دیـابت(نـوع ۲) روش‌هـای پیشگیری مؤثر و مفیدی وجـود‌دارد.

در ایـران نیـز بـا تـوجه به حساسیت زیـادی کـه در سیستم بهداشتی‌درمـانی بـرای برنامه‌های پیشگیری وجوددارد؛ از سال ۱۳۷۰ با تشکیل گـروه پیشگیری از بیماری‌هـای متـابـولیک و تغذیـه در اداره‌ی کل مبـارزه با بیماری‌هـای غیرواگیر، کنترل دیـابت و عـوارض آن در اولویت بـوده و در این راستا اقـدام‌هـای زیـادی صـورت‌ گرفته‌است که آخـرین آن برنـامه‌ی کشـوری پیشگیری و کنترل دیـابت و ادغـام آن در نظام شبکه‌هـای بهداشتی‌درمـانی جمهوری اسلامی ایـران است که بـا تکیـه بـر پیشینه‌ی پـژوهشی، تـوسط کارشناسان این مرکز و کمیته‌ی کشوری دیابت بـا همکاری دیگر همکاران دانشگاه‌هـای علوم‌ پزشکی کشور تهیه شده‌است.

در این‌جا از همکاران گرامی، آقای دکتر علی‌رضا مهدوی‌هزاوه، آقای عباس نوروزی‌نـژاد و سرکار خانم دکتر شهین یـاراحمدی که جهت تهیه‌ی طرح و متـون آموزشی زحمات بسیاری  متقبل‌شده‌اند و همچنین از آقـایـان دکتر فرشـاد فرزادفـر و دکتر جلال نـائلی که با برنامه‌ی الزامات ادغام شکل تـازه‌ای به طرح داده‌اند تشکرمی‌نمایم.

امیدوارم برنامه‌ی کشوری پیشگیـری و کنترل دیـابت الگو و چهارچوبی برای مراقبت از دیگر بیماری‌های مـزمن گردد تـا ازطـریق این مراقبت‌های مدیریت‌شـده بتـوان بار ناشی از چنین بیماری‌هـایی را بیش از پیش کـاهش‌داد.

 

وضعیت دیابت در جهان


 

 

 

شیوع دیابت

جمعیت بالغین جهان(بالای۲۰ سال) طی سال‌های  ۲۰۲۵-۱۹۹۵ میلادی در حدود ۶۴% افزایش‌می‌یابد و پیش‌بینی می‌شـود که شیـوع دیـابت نیز از ۴% در سال ۱۹۹۵ به ۴/۵% در سـال ۲۰۲۵ بـرسد. طی این مدت جمعیت افراد مبتلا به دیابت ۱۲۲% افزایش خواهدیافت. تعداد بیماران در کشورهای توسعه‌یافته با ۴۲% افزایش از ۵۱ میلیون نفر به ۷۲ میلیون نفر می‌رسـد، اما در کشورهای در حـال توسعه با ۱۷۰% افزایش، تعداد بیمـاران از ۸۴ میلیون نفر به ۲۲۸ میلیون نفر خواهدرسید.

 

سال
تعداد بیماران
۱۹۸۵۳۰۰۰۰۰۰۰
۱۹۹۵۱۳۵۰۰۰۰۰۰
۲۰۰۱۱۷۷۰۰۰۰۰۰
۲۰۲۵۳۰۰۰۰۰۰۰۰

 

مرگ‌ومیر ناشی از دیابت


در گذشته مرگ‌های منسوب به دیابت،‌ سالانـه ۸۰۰٫۰۰۰ مورد برآورد شده‌بود؛ اگرچه مدت‌هاست مشخص‌شده که این بـرآورد بسیار کمتر از میـزان واقعی است. بـرآورد معقول‌تـر بیانگر آن است که سالانه ۴٫۰۰۰٫۰۰۰ مرگ ناشی از این بیماری در جهان رخ‌می‌دهد. به‌ایـن تـرتیب دیابت عامل ۹% کل مرگ‌های جهان است.

بسیاری از مرگ‌های منسوب به دیـابت ناشی از عوارض قلبی‌عروقی است. مرگ‌های ناشی از دیـابت زودهنگام است و زمـانی اتفاق‌می‌افتد که بیمـاران ازنظر اقتصادی در جـامعه فعال هستند.

هزینه‌های دیابت


براساس مطالعات به‌عمل آمده در هندوستان، چنـانچه در یک خانـواده‌ی‌ کم‌درآمـد هنـدی یک فـرد بـزرگسال مبتـلا به دیـابت در آن زندگی‌کنـد، معادل ۲۵% از کل درآمـد خـانـواده به مـراقبت دیابت اختصاص‌می‌یـابد. در یک خانـواده‌ی آمـریکایی کـه یک کودک مبتـلا به دیـابت دارنـد، ۱۰% درآمد خانواده به کنترل دیـابت اختصاص‌می‌یابد.

کل هـزینه‌ی مراقبت‌هـای بهداشتی یک فرد مبتلا به دیابت در ایـالات متحده دو تا سه برابر بیش از کسانی است که به این بیماری مبتلا نیستند. به‌عنـوان مثال در سال ۱۹۹۷ هزینه‌ی درمان دیابت در ایالات متحده ۴۴ میلیارد دلار محاسبه شده‌است.

تجزیه‌ و تحلیل هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی که اخیراً در منطقه‌ی غرب اقیانوس آرام و در سازمان جهانی بهداشت به‌عمل آمد، نشان‌گر آن است که ۱۶% مخارج بیمارستانی مربوط به افراد مبتلا به دیابت بوده‌است.

هزینه‌های دیابت بر هـر فرد و در همه‌جـا تأثیرگذار است. این هزینه‌هـا فقط مخارج مالی نیستند. هزینه‌هـای نـامحسوس همچون درد، اضطراب، ناراحتی، سردرد و بـه‌طورعمده ‌کـاهش کیفیت زندگی است که به‌طور کلی در زندگی مبتلایان و خانواده‌ی آنها تأثیرگذار بوده و تقریباًُ غیرقابل محاسبه ‌است.

هزینه‌های مستقیم


هـزینه‌هـای مستقیم بیمـاران و خـانواده‌ی آنها عبارتند از: مراقبت‌های طبی، داروها، انسولین و دیگر ملزومـات. همچنین بیماران ممکن‌است متحمل بـرخی هزینه‌هـای مشخص دیگر ازقبیل افزایش حق بیمه‌ی اتومبیل، عمر و خدمات درمـانی شوند. در اکثر کشورهـا پرهزینه‌ترین موارد در درمـان دیابت، مخارج بیمارستانی، عـوارض دیـررس دیـابت نظیر حمله‌های قلبی و نارسایی کلیه و مشکلات ناشی از پای دیـابتی است.

به‌طور کلی هزینه‌های مستقیم دیابت ۱۵%- ۵/۲% کل بودجه‌ی بهداشتی را شامل می شود

پیشگیری و کنترل دیابت

پس از افتتاح اداره‌ی کل مبارزه با بیماری‌های غیرواگیر در سال ۱۳۷۰، گروه پیشگیری از بیماری‌های متابولیک و تغذیه، طرح پیشگیری و کنترل دیابت را تدوین و ارائه‌نمود. این طرح با هدف کلی پیشگیری و کنترل دیابت و اهداف اختصاصی زیر به ‌مرحله‌ی اجرا گذاشته‌شد:

  1. تعیین میزان شیوع دیابت
  2. شناسایی افراد مستعد مبتلا به دیابت
  3. حفظ و ارتقای سطح سلامتی افراد مبتلا به دیابت
  4. کاهش مرگ‌ومیر ناشی از عوارض دیابت

پس از برگزاری کارگاه‌های آموزشی، طرح پیشنهادی به‌صورت آزمایشی در دو منطقه‌ی روستایی کاشان و بروجن از آبان‌ماه ۱۳۷۱ آغازشد. همچنین در منطقه‌ی طارم علیای زنجان به‌علت بروز مشکلات، این طرح از فـروردین ۱۳۷۲ آغازشـد. نحوه‌ی اجرای طرح به‌صـورت بیماریابی ازطـریق تکمیل فرم و آزمـایش با نـوار آزمایش قنـد خون بـود و تمام افراد بالای ۴۰ سـال و افراد ۳۹- ۱۵ ساله‌ی واجد شرایط(دارای علایم خطر) غربالگری شدند که با انجام آزمایش قند خون بیماری آنها تأیید‌شد.

پس از تجزیه و تحلیل اطلاعـات حاصل از اجـرای طرح فوق بنا به ‌دلایل زیر تصمیم گرفته‌شد تا انجام اصلاحات ضروری در نحوه‌ی اجرای طرح از گسترش و ادغام آن در شبکه خودداری‌شود:

  • – غیراستانداردبودنروش انجام غربالگری(به‌علت استانداردنبودن آزمایش با نوار آزمایش قند خون)
  • – هزینه‌ی زیاد انجام طرح برای هر مورد غربالگری و بیماریابی
  • – عدم تجهیز کافی سیستم شبکه برای اجرای طرح
  • – شیوع کم دیابت در مناطق روستایی(۵/۱% در کاشان و ۵۳/۰% در بروجن)

تشکیل کمیته‌ی کشوری دیابت


در تابستان سال ۱۳۷۵ کمیته‌ی کشوری دیابت با حکم آقای دکتر مرندی وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پـزشکی وقت، تشکیل‌شـد و پیـرو تأکید ایشان بـر پیشگیری و کنترل دیابت،

جلسه‌های کمیته‌ی کشوری دیابت از مهرماه همان سال برگزار‌شد.

در اولین جلسه‌ی این کمیته جناب آقای دکتر اکبری معاون محترم بهداشتی، آقای دکتر فریدون عزیزی را به‌عنوان مشاور عالی دیابت در کشور معرفی‌کردند و تصمیم گرفته‌شد

تا برنامه‌ی کشوری دیابت با توجه به پیش‌نویس تهیه‌شده توسط اداره‌ی کل پیشگیری و مراقبت بیماری‌ها(مرکز مدیریت بیماری‌ها) آماده‌شود و الگوهای آمـوزشی نیز بـرای عموم مردم،

بهورزان، رابطان، کاردان‌هـا، پـزشکان عمومی و متخصصان فراهم‌گردد. با توجه به انتصاب آقـای دکتر عـزیـزی به‌عنـوان مشاور مـوقت سازمان جهانی بهداشت در برنامه‌ی دیابت،

در راستای بررسی وضعیت دیابت در ایران و ارائه‌ی پیشنهادهای اجرایی برای کنترل دیابت، برنامه‌هایی توسط ایشان مطرح‌شد.

جلسه‌های کمیته‌ی کشوری به‌طور منظم برگزار‌ و طی این جلسه‌ها، طرحی با هدف کلی پیشگیری از بیماری و کنترل عوارض دیابت ارائه‌شد.

اهداف ویژه‌ی این طرح در سه سطح پیشگیری به‌شرح زیر طبقه‌بندی شد:

  1. آموزش بهداشت عمومی

    روش انجـام غربـالگری و بیماریـابی در طـرح آزمـایشی پیشگیـری و کنتـرل دیـابت(۱۳۸۲-۱۳۷۷)

    سطح اول


    بهورز یا کاردان پایگاه بهداشتی اسامی افراد بالای ۳۰ سال و تمام خانم‌های باردار را از پرونده‌ی خانوار و دفتر مراقبت زنان باردار استخراج‌کرده و در فرم غربالگری درج‌می‌نماید و از افراد فوق دعوت‌می‌کند تا به خانه‌ی بهداشت یا پایگاه‌های بهداشتی مراجعه‌کنند.

    هر یک از موارد حاملگی، بیش از دو نوبت سقط بدون دلیل یا مرده‌زایی، تولد نـوزاد با وزن بیش از چهار کیلوگرم در خانم‌ها و یا ابتلا به فشار خون بالا، چاقی، وجود علائم کلاسیک بیماری(پرخوری، پرنوشی و پرادراری)، سابقه‌ی خانوادگی مثبت(ابتلای پدر، مـادر، خواهر و برادر) در خانم‌ها و آقایان به معنی آن بود که فرد غربالگری‌شـونده درمعرض خطر بوده و در غیر این صورت اگر هیچ علامتی نداشت ۳ سال بعد دوباره غربالگری می‌شد.

    سطح دوم


    افراد درمعرض خطر به تیم دیـابت ارجاع‌می‌شـدند تا تحت آزمـایش غـربالگری(OGTT یا FBS) قرارگیرند. تفسیر نتایج آزمـایش به‌شرح زیـر بوده‌است:

    دو نوبت قند خـون ناشتای(FBS) بیش از mg126 درصـد یا یک نـوبت قنـد خون بیش از mg200 دو ساعت پس از مصرف g75 گلوکز(OGTT) ابتلا به دیابت را تأییدمی‌کند، اما درصورتی ‌که نتیجه‌ی آزمایش‌ها در محدوده‌ی طبیعی بود و یا ابتلا به IFG یا IGT را مطرح‌می‌کرد، غربالگری به‌طور سالانه انجام‌می‌گرفت؛ زیرا این افراد به‌هرحال یکی از علائم خطر را داشتند(در برنامه‌ی کشوری فعلی تنها افراد پره‌دیابتی سالانه بررسی‌می‌شوند، یعنی کسانی که IGT یا IFG هستند). اگرچه بیماران توسط تیم دیابت تحت درمان قرارمی‌گرفتند، اما در بدو تشخیص دیابت یا درصورت ابتلا به عوارض دیررس و یا عدم کنترل قند خون با رژیم درمانی به سطح سوم ارجاع می‌شدند.

    دیابت

    دیابت

    سطح سو


    بیماران در واحد دیابت توسط متخصصان داخلی یا غدد، پرستار و کارشناس تغذیه معاینه می‌شدند و نوع رژیم غـذایی، چگونگی و میزان فعالیت جسمـانی و رژیم دارویی آنها مشخص می‌شد. درصورت ابتـلا به عـوارض دیـررس، متخصص مـربـوط نیز بیـمار را معاینه‌کـرده و پروتکل درمـانی را تعیین‌می‌کرد.

    سطح چهارم

    اقدام‌های فـوق تخصصی در این سطح ارائه‌می‌شـد. هر یک از سطوح ملزم به دادن پس‌خـورانـد به سطح پایین‌تـر بودنـد.

    خلاصه‌ی نتایج اجرای طرح دیابت

    پس از برگزاری کارگاه‌های کشوری دیابت در بهمن‌ماه ۱۳۷۷ اجرای طرح پیشگیری و کنترل دیابت

  2. از ابتدای سال ۱۳۷۸ در ۲۵ شهرستان و از ۱۷ دانشگاه علوم پزشکی کشور آغاز‌شد.با توجه به توضیحاتی که قبلاً درباره‌ی اسامی دانشگاه‌ها و شهرها ارائه‌شد، در این قسمت تنها به آمار طرح اشاره‌می‌شود.جمعیت تحت پـوشش بیش از سـه میلیون ‌و دویست هـزار نفـر(دقیقاً ۵۸۷,۲۱۵,۳ نفر) است
  3. کـه نزدیک به دوسـوم آنها(۵۴۱,۸۹۱,۱) در شـهر و یک‌سـوم(۰۴۶,۳۲۴,۱) در روستـا زنـدگی‌می‌کنند.
  4. در مناطق پایلوت حدود دو هزار بهورز در ۹۸۴ خـانه‌ی بهداشت
  5. به غـربالگری و ارائه‌ی خدمات برای افراد مبتلا به دیابت مشغول هستند. تعداد ۷۰۰ کاردان و ۳۰۰ پزشک عمومی در ۱۷۱ مرکز بهداشتی‌درمانی شهری و ۱۶۱ مرکز بهداشتی‌
  6. درمانی روستایی(درمجموع ۳۳۱ مرکز بهداشتی‌درمانی) در قالب
  7. تیم‌های دیابت ضمن بیماریابی به کنترل و پیگیری بیماران می‌پردازند.
  8. تا پایان دی‌ماه ۱۳۸۱ بیش از۰۰۰,۷۳۰ نفر از افـراد بـالای ۳۰ سـال غربالگری شده‌اند
  9. (دقیقاً ۷۳۸٫۱۹۲) کـه بیش از ۱۹۰٫۰۰۰ نفر در
  10. معرض خطر بـوده‌انـد(۸/۲۵%). براسـاس نتایج بـه‌دست آمـده
  11. تعـداد ۷۳۶۲ مـرد و ۷۶۵,۱۴ زن از جمعیت غربالگری‌شده مبتلا به دیابت بودند.
  12. به‌‌عبارت دیگر، طی اجرای این برنامه ۱۲۷,۲۲ فرد مبتلا به دیابت شناسایی شده‌اند. شیوع دیابت در حال حاضر معادل ۳% است.

    ارزشیابی طرح آزمایشی دیابت و نتایج آن



    در طول سـال ۱۳۸۱ به‌منظور اجـرای طـرح پیشگیـری و کنتـرل دیـابت نـوع ۲ در سطح کشـور، طـرح ارزشیابی و پایش برنامه‌ی دیابت در شش دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، شهیدبهشتی، زنجان، کرمان، گلستان و آذربایجان غربی به‌اجرا درآمد.

     

    نحوه‌ی اجرای ارزشیابی طرح دیابت به‌اختصار


    در هر یک از ۶ دانشگاهی که بـرای ارزیـابی وضعیت اجـرای طرح دیـابت انتخاب شـده‌بودنـد،

  13. یک شهرستان انتخاب‌شـد و در هر شهرستان یک مـرکـز بهداشتی‌
  14. درمـانی روستایی و یک مـرکـز شهری به‌طور اتفاقی جهت ارزشیـابی تعیین‌شـد(درصورتی ‌که طرح دیابت در منـاطق شهری اجـرا نشده‌بود تنها یک مرکز بهداشتی‌درمانی ارزشیابی ‌می‌شـد). در هـر مـرکـز ۳ خانه‌ی بهداشت انتخاب‌می‌شدند.
  15. همچنین پـرسشنامـه‌هـای مـربـوط در این مـرکـز و خانـه‌هـای بهداشت تکمیل‌می‌شـد.
  16. مجموعه‌ی پرسشنامه‌ها عبارت بودنـد از:
    1. فرم اطلاعات مرکز بهداشت شهرستان
    2. فرم نگرش مدیران و کارشناسان
    3. فرم واحد دیابت
    4. فرم آگاهی و نگرش پرستاران و کارشناسان تغذیه‌ واحدهای دیابت
    5. فرم اطلاعات مرکز بهداشتی‌درمانی شهری یا روستایی
    6. فرم اطلاعات خانه‌ی بهداشت
    7. فرم آگاهی و نگرش بهورز و کاردان
    8. فرم آگاهی و نگرش بیماران
    9. فرم نگرش و آگاهی افراد درمعرض خطر
    10. پرسشنامه‌ی افراد واجد شرایط غربالگری
    11. فرم آگاهی و نگرش پزشک عمومی
    12. فرم نگرش متخصصان واحدهای دیابت
    13. فرم ارزشیابی آزمایشگاه

    در هر خانه‌ی بهداشت از شش بیمار، شش فرد درمعرض خطر و ۱۰ نفر واجـد شرایط غربالگری سؤال‌شده

  17. و پرسشنامه‌ی مـربوط به هر یک از آنان تـوسط مسئولان ارزشیابی تکمیل‌شد.تا آخر دی‌ماه ۱۳۸۱ شیوع کلی دیابت در منـاطق پایلوت ۳% بوده، ولی میـزان شیوع در دانشگاه‌ها با یکدیگر تفاوت بسیاری داشته‌است.


    دیابت، سلامت جهانی را روز به روز بیشتر تهدیدمی‌کند.

  18. تغییرات دموگرافیک و گذار فرهنگی جوامع همراه با پدیده‌ی پیرشدن در کشورهای درحال توسعه، دیابت را به یک اپیدمی جهانی تبدیل کرده‌است.بحث و نتیجه‌گیری


    سازمان جهانی بهداشت از سال ۱۹۸۸ جمع‌آوری اطلاعات درباره‌ی شیوع دیابت و اختلال تحمل گلوکز را در جـوامع مختلف آغـازکرد

  19. تعیین افراد درمعرض خطر
  20. بیماریابی دیابت نوع ۲
  21. بالابردن آگاهی‌ کارکنان بهداشتی
  22. کنترل دقیق و سریع بیماری
  23. جلوگیری از پیدایش عوارض
  24. محدودیت و ترک استعمال دخانیات
  25. کنترل چربی‌های خون و فشار خون

تشکیل کمیته‌ی مشورتی مبـارزه بـا بیماری‌هـا در دانشگاه‌هـای کشـور جهت افـزایش فعالیت‌هـای علمی‌ـ‌اجـرایی درباره‌ی بیمـاری‌های غیرواگیر به‌خصوص دیابت و معرفی یک پزشک متخصص به‌عنوان مسئول علمی‌ـ‌اجرایی برنامه‌ی دیابت از دیگر پیشنهادهای کمیته‌ی کشوری دیابت بوده‌است.

کمیته‌ی مشورتی دیـابت دانشگاه درواقع بازتابی از کمیته‌ی کشـوری دیـابت است. رئیس دانشگاه در رأس کمیته قراردارد و معاونین بهداشتی، درمـان و دارو و مسئول علمی‌ـ‌اجـرایی برنـامه، اعضـای تشکیل‌دهنده‌ی کمیته محسوب‌می‌شوند. دستور تشکیل کمیته‌ی دانشگاهی بیماری‌های غیرواگیر(دیابت) طی نامه‌ای در سال ۱۳۷۵ با امضای مقام محترم وزارت به ‌تمام دانشگاه‌ها ابلاغ‌شد.

همچنین مقرر‌شد در مجهزتـرین بیمارستان هر یک از ۳۹ دانشگاه و دانشکده‌ی علوم پزشکی کشور یک واحد دیابت متشکل از پزشک فوق تخصص غدد یا متخصص داخلی به ‌همراه یک کارشناس تغذیه و یک کارشناس پرستاری تأسیس‌شود.


دیابت

دیابت

دیدگاهتان را بنویسید

پشتیبانی